Birinci İşveren ve İkinci İşveren Nasıl Belirlenir?
Önceki paylaşımımızda, ücretli çalışanların hangi durumlarda yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorunda kalabileceğini ele almıştık.
Peki, beyan sınırlarının belirlenmesinde önemli olan birinci işveren ve ikinci işveren ayrımı nasıl yapılıyor?
Birinci işveren, mutlaka yıl içerisinde ilk çalıştığınız işveren değildir.
Birden fazla işverenden ücret alan çalışanlar, yıllık beyanname yükümlülüğünün belirlenmesinde hangi işvereni birinci işveren olarak kabul edeceklerini kendileri seçebilir.
Aynı Grup Şirketleri Arasındaki Personel Geçişlerine Dikkat!
Çalışanın aynı holding veya şirketler grubu bünyesindeki başka bir şirkete geçmesi, gelir vergisi açısından farklı işverenden ücret elde edilmesi anlamına gelebilir.
Örneğin, bir şirketin satış ekibinin grup bünyesinde yeni kurulan başka bir şirkete aktarılması durumunda, çalışanların aynı ofiste, aynı görevde ve aynı yöneticilerle çalışmaya devam etmesi, tek başına aynı işverenden ücret elde edildiği anlamına gelmez.
Ancak şirket birleşmesi, bölünmesi ve tür değişikliği gibi mevzuatta tek işveren kabul edilen işlemler bu durumdan farklıdır.
Bu nedenle grup şirketleri arasındaki personel geçişlerinde yalnızca bordro ve SGK giriş-çıkış kayıtlarına değil, geçişin hukuki niteliğine de dikkat edilmelidir.
Konuyu Üç Farklı Örnekle Açıklayalım
Örnek 1 – Beyanname Gerekmeyen Durum
2026 yılında iki işverenden elde edilen yıllık gelir vergisi matrahları:
- A Şirketi: 350.000 TL
- B Şirketi: 900.000 TL
B Şirketi birinci işveren seçildiğinde, diğer işverenden elde edilen 350.000 TL, 2026 yılı için geçerli 400.000 TL'lik beyan sınırının altında kalmaktadır.
Toplam ücret matrahı da 5.300.000 TL'yi aşmadığından, bu ücretler nedeniyle yıllık beyanname verilmesi gerekmez.
Örnek 2 – İkinci İşveren Sınırının Aşılması
- A Şirketi: 450.000 TL
- B Şirketi: 600.000 TL
B Şirketi birinci işveren seçilse bile diğer işverenden elde edilen 450.000 TL, 400.000 TL'lik beyan sınırını aşmaktadır.
Bu nedenle her iki işverenden elde edilen ücret gelirlerinin tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilir.
Örnek 3 – Toplam Ücret Sınırının Aşılması
- A Şirketi: 350.000 TL
- B Şirketi: 5.000.000 TL
B Şirketi birinci işveren seçildiğinde, diğer işverenden elde edilen 350.000 TL, 400.000 TL'lik sınırın altında kalmaktadır.
Ancak toplam ücret matrahı 5.350.000 TL olduğundan, 2026 yılı için geçerli 5.300.000 TL'lik toplam beyan sınırı aşılmaktadır.
Bu nedenle her iki işverenden elde edilen ücret gelirlerinin tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilir.
Peki, Bordrodaki Hangi Tutar Dikkate Alınmalı?
Beyan sınırlarının hesabında bankaya yatan net maaş veya brüt maaş değil, gelir vergisi matrahı (safi ücret) esas alınır.
Bordronuzda genellikle “Gelir Vergisi Matrahı” olarak gösterilen aylık tutarların yıl boyunca toplamı dikkate alınmalıdır. Bordroda yer alan istisna ve özel indirimler ise gerektiğinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verme yükümlülüğünün belirlenmesinde hem diğer işverenlerden elde edilen ücretler hem de toplam ücret matrahı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Örneklerdeki tutarlar yıllık gelir vergisi matrahlarıdır. Ücretlerin gelir vergisi kesintisine tabi olduğu ve başka beyana tabi gelir bulunmadığı varsayılmıştır.
Önceki paylaşımımız:
https://ercantetik.com/guncel-bilgiler/ucretli-calisanlar-neden-yillik-gelir-vergisi-beyannamesi-vermek-zorunda-kalabilir/
Ücretli Çalışanlar Neden Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Vermek Zorunda Kalabilir?
Ercan Tetik
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
www.ercantetik.com