Kıdem ve İhbar Tazminatında Mutabakat Sorunları: Vergisel Boyutlarıyla Bir Değerlendirme

İş hayatında en sık karşılaşılan konulardan biri, iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda ödenecek kıdem ve ihbar tazminatlarıdır. Çalışan ve işveren çoğu zaman kıdem tazminatında kolayca mutabık kalırken, ihbar tazminatında ciddi anlaşmazlıklar ortaya çıkmaktadır. Bunun temel sebebi, her iki tazminatın vergisel uygulamalarındaki farklılıktır.

Kıdem Tazminatı: Neden Daha Sorunsuz?

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine göre belirli şartlarda ödenen bir haktır. Vergisel açıdan Gelir Vergisi Kanunu uyarınca kıdem tazminatları gelir vergisinden istisnadır.

-Sadece damga vergisi (%0,759) kesilir.

-Bu nedenle işverenin yaptığı hesaplama ile çalışanın beklediği tutar arasında fark doğmaz. Kıdem tazminatı hesaplanırken tavan ücret uygulaması yapılır. Yani çalışan ücreti tavan ücreti aşsa bile bu tutar esas alınır.

-Kıdem tazminatı tavanı her yıl 1 Ocak – 30 Haziran 20xx ve 1 Temmuz 31 Aralık 20xx tarihleri aralığında değişmektedir.

2025 yılı için kıdem tazminatı tavanı;
1 Ocak – 30 Haziran: 46.655,43 TL,
1 Temmuz – 31 Aralık: 53.919,68 TL’dir.

Örneğin, 30.09.2025 tarihinde işten ayrılan ve brüt maaşı 90.000 TL olan bir işçi için kıdem tazminatı hesabında 90.000 TL değil, yalnızca tavan tutar olan 53.919,68 TL dikkate alınır. Bu tutar üzerinden de sadece damga vergisi (%0,759) kesintisi yapılır.

İhbar Tazminatı: Neden Anlaşmazlık Çıkıyor?

İhbar tazminatı ise işçinin veya işverenin, iş sözleşmesini feshetmeden önce kanunda öngörülen bildirim sürelerine uymaması halinde ödenmesi gereken bir tazminattır. Burada önemli nokta şudur:

İhbar tazminatı ücret niteliğindedir ve Gelir Vergisi Kanunu uyarınca gelir vergisine ve damga vergisine tabidir.

Gelir vergisi kesintisi yapılırken, sadece ihbar tazminatının brüt tutarı değil, çalışanın yıl içerisindeki toplam gelirine eklenerek hesaplanır.

Gelir vergisi her yıl değişen tutarlarla belirlenen dilimlere göre hesaplanmaktadır. Dolayısıyla yıl içinde kazancınız bu dilimler arasında farklılık gösterdiğinde, ücretinize uygulanan vergi oranı da değişmektedir. Bu sebeple ihbar tazminatınızın net tutarı, yalnızca brüt maaşınıza bağlı değildir; aynı zamanda ücretler toplamınızı ifade eden kümülatif vergi matrahınız da hesaplamada belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu durum çoğu zaman işçi ile işveren arasında farklı beklentilerin oluşmasına ve hesaplamalarda kafa karışıklığı yaşanmasına yol açmaktadır.

Bunun yanı sıra işçilere ödenecek ücret ve tazminatlar için asgari ücretin brüt tutarı kadar kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden muaf tutulur. Yani asgari brüt ücret kadar kısma vergi hesaplanmaz.

Bunu örnek ve karşılaştırma yaparak açıklamak gerekirse;

 

Örnek 1 – Kümülatif Vergi Matrahı dikkate alınmadan hesaplama

Çalışanın Brüt Aylık Maaşı: 90.000 TL

8 hafta (56 Gün) ihbar süresi üzerinden brüt ihbar tazminatı: 168.000 TL
(Hesaplaması 90.000,00 / 30 : 3.000,00 TL * 56 Gün)

Damga Vergisi (%0,759): 1.275,12 TL’dir fakat asgari ücret istisnası uygulandığı için 1.077,74 TL olarak hesaplanır.

Gelir Vergisi : 25.700,00 TL’dir fakat asgari ücret istisnası uygulandığı için 22.881,65 TL olarak hesaplanır.

Net Ödeme: 144.040,61 TL olacaktır.

Örnek 2 – Kümülatif Vergi Matrahı ile hesaplama

Kümülatif Vergi Matrahı: 720.000 TL

Çalışanın Brüt Aylık Maaşı: 90.000 TL

8 hafta (56 Gün) ihbar süresi üzerinden brüt ihbar tazminatı: 168.000 TL
(Hesaplaması 90.000,00 / 30 : 3.000,00 TL * 56 Gün)

Damga Vergisi (%0,759): 1.275,12 TL’dir fakat asgari ücret istisnası uygulandığı için 1.077,74 TL olarak hesaplanır.

Gelir Vergisi : 45.360,00 TL’dir fakat asgari ücret istisnası uygulandığı için 42.541,65 TL olarak hesaplanır.

Net Ödeme: 124.380,61 TL olacaktır.

💡 İK ve Muhasebe Birimlerine Öneri:


    • Çalışanlara hem brüt hem net tutarı açıkça gösterin.


    • İhbar tazminatının vergilendirme sürecini önceden anlatın.


    • Hesaplamaları tablo veya örnek üzerinden paylaşın.

 

Bu yazı çalışmalarınızda dayanak olması amacıyla paylaşılmıştır.